۲۷ آبان ۱۳۹۸
خانه / تیتر / دکتر عطااله عبدی: فدرالیسم در تضاد کامل با واقعیت‌های تاریخی و ژئوپلیتیک ایران است

دکتر عطااله عبدی: فدرالیسم در تضاد کامل با واقعیت‌های تاریخی و ژئوپلیتیک ایران است

ایرانیان از دوره ساسانی تحت یک ملت واحد زندگی کرده‌اند



عطاءالله عبدی، استاد ژئوپلتیک و جغرافیای سیاسی می‌گوید: افرادی که بحث فدرالیسم را مطرح می‌کنند، باید پاسخ بدهد که آیا به‌طور غیرمستقیم ایران را کشوری چند ملیتی می دانند؟ به نظر می رسد جناب آقای خاتمی نسبت به موضوع فدرالیسم و پیامدهای آن بی اطلاع است. سخن گفتن از فدرالیسم در شرایطی که عموم گروه‌های زبانی- مذهبی ما در مناطق مرزی زندگی می‌کنند و دولت‌ها یا گروه‌هایی الحاق گرا و واگرا در آنسوی مرز مدام اندیشه های تجزیه طلبانه را مطرح می کنند؛ واقعا عجیب است.

سخنان اخیر محمد خاتمی درباره فدرال اداره شدن ایران واکنش‌های زیادی را به همراه داشت. عطاءالله عبدی، استاد ژئوپلتیک و جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی باور دارد که فدرالیسم می‌تواند آثار بسیار مخربی برای کشور ایران داشته باشد. او درباره تبیین ابعاد موضوع فدرالیسم در ایران به «وطن یولی» گفت: «ما باید ببینیم که فدرالیسم در چه بستر زمانی و چه مکانی مطرح می شود؛ وقتی از فدرالیسم سخن می‌گوییم باید وجوه تاریخی و ژئوپلتیک سرزمین موردنظر توجه شود. نخستین نیروهایی در دوران معاصر بر بحث فدرالیسم تأکید کردند چپ‌ها بودند که بعدها گروه‌های قومگرا و تجزیه‌طلب نیز فدرالیسم را گامی میانه برای نیل به جدایی ایران دیدند. تکلیف با آنها مشخص است و اگر قومگرایان مدام بر فدرالیسم تأکید کنند، تعجب نمی‌کنیم زیرا هدفشان تجزیه ایران است اما شنیده شدن چنین دیدگاهی از زبان برخی از دانشگاهیان و شخصیت‌های سیاسی امری نگران کننده و تاسف آور است.»

این استاد دانشگاه درباره عللی که فدرالیسم نباید در ایران اجرا شود، افزود: «وقتی از فدرالیسم سخن می‌گوییم باید توجه داشته باشیم که وجود عنصر چند ملت ضروری است. به عبارت دیگر فدرالیسم حاصل گردهم آمدن چند ملت جداگانه برای بهره مند شدن از زندگی در یک کشور بزرگ‌تر است، تا به اهداف نظامی، سیاسی یا اقتصادی برای زیست بهتر دست یابند. در چنین سیستمی هر زمانی که واحدهای کوچک‌تر با واحد بزرگ به مشکل برخورد کنند می‌توانند تحت شرایطی از آن جدا شوند. از این رو صاحبنظران از نظام های فدرال به عنوان مصالحه موقت یاد می کنند؛ بنابراین جدایی در سیستم فدرالیسم به شدت محتمل است. هیچ گزاره تاریخی وجود ندارد که سرزمین ایران چند ملتی است. به‌طور قطع می‌توان گفت که ایرانیان از دوره ساسانیان تحت یک ملت واحد زندگی کرده‌اند و انتقاد تند نامه تنسر بر شیوه کشورداری دوره اشکانیان و انتساب آن به اسکندر گجستیک دال بر این امر است که ایرانیان به موضوع ملت واحد ایرانی و زیان‌های نظام‌های ملوک الطوایفی و چند خدایی برای ایران آگاه بودند. درستی این ادعا را در تحولات ایران در دوره بعد از فروپاشی صفوی و تبدیل بیگلربیگی های این دوره با نظام خاناتی در نواحی پیرامونی کشور در آن مقطع به خوبی می توان دید. زیرا با تضعیف حکومت ایران در دوره قاجار و دگرگونی محیط ژئوپلیتیک ایران در آن دوره زمینه برای بهره برداری کشورهای خارجی از نابسامانی داخلی کشور و جذب خانات و ایالتهای پیرامونی ایران با تهدید و تطمیع زمینه ساز جدایی بخش‌های بزرگی از کشور در قفقاز، آسیای مرکزی، شرق و کرانه های جنوبی خلیج فارس در این مقطع شد. امروزه نیز موقعیت ژئوپلیتیک کشور در جنوب غرب آسیا و چالشهای جدی میان ایران با قدرتهای بزرگ و برخی کشورهای همسایه و نیز فعالیتهای گسترده جریانهای واگرا و الحاق گرایی قومی در پیرامون کشور قومگرایی و را به یکی از چالشهای جدی کشور تبدیل کرده است. به طوری که اکنون شاهد آن هستیم بسان دوره های گذشته در اواخر قاجار، اشغال ایران در دهه ۲۰، ملی شدن صنعت نفت و اوایل استقرار جمهوری اسلامی قدرتهای بزرگ و حتی برخی کشورهای همسایه به تحریک جریانهای قومی برای فشار و امتیاز گیری از کشور استفاده می کنند و ژئوپلیتیک کشور دوباره زمینه را برای فعال شدن جریانهای قومی فراهم آورده است. از اینرو سخن گفتن از فدرالیسم در شرایطی که عموم گروه‌های زبانی ما در مناطق مرزی زندگی می‌کنند و دولت‌ها یا گروه‌هایی در آن سوی مرزها بی‌وقفه در پی تجزیه ایران هستند؛ واقعا عجیب است».

عبدی درباره تفاوت‌های فدرالیسم قومی و اداری نیز گفت: «دو نوع فدرالیسم وجود دارد؛ یکی فدرالیسم قومی و دیگری فدرالیسم کارکردی یا اداری است. در سال‌های اخیر آقای محسن رضایی از شیوه دوم تحت عنوان فدرالیسم اقتصادی نیز یاد کرده است اما وقتی به نظرات او نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم که او نیز به موضوع قومیت توجه دارد. اساسا این نگاه که راه توسعه از فدرالیسم می‌گذرد غلط است. مگر فرانسه با یک سیستم متمرکز توسعه‌یافته نیست؟ یا کشورهایی مانند ایتالیا، ژاپن و نروژ با دارا بودن نطامهای یکپارچه توسعه‌یافته نیستند؟ کسانی که از فدرالیسم در ایران سخن می‌گویند بهتر است به وضعیت کشوری مانند پاکستان نگاه کنند یا توجه داشته باشند که فدرالیسم در نیجریه یا اتیوپی چه آفتی بر جان این کشورها شده است و اینکه آیا فدرالیسم و خودمختاری در اقلیم کردستان غراق به وحدت ملی در این کشور کمک کرد و آیا مدام ما شاهد طرح استقلال از سوی جریانهای سیاسی در اقلیم کردستان در بعد از استقرار نظام فدرال نبودیم؟ آیا شوروی و یوگسلاوی در راستای مرزهای فدرال تجزیه نشدند؟»

عطاءالله عبدی در پایان دلیل اینکه رئیس جمهور سابق جناب آقای خاتمی از فدرالیسم صحبت کرده است را  بی اطلاعی ایشان نسبت به زمینه های و پیامدهای استقرار فدرالیسم در ایران دانست و گفت: «نیروها و نخبگان سیاسی جدا از طرز فکرهای سیاسی باید بدانند که واقعیتهای تاریخی و ژئوپلیتیک ایران نمی‌تواند تحت تاثیر اختلاف سلیقه های سیاسی قرار گیرد، به عبارت دیگر فدرالیسم در تضاد کامل با واقعیتهای تاریخی و ژئوپلیتیک ایران قرار دارد».

image_print

همچنین

اجرای طرح آموزش زبان ترکی‌ – آذری در برخی مدارس آذربایجان شرقی از مهرماه

آموزش و پرورش آذربایجان شرقی قصد دارد طرح آموزش زبان ترکی_آذری را در برخی مدارس …