۲۷ آبان ۱۳۹۸
خانه / بین الملل / اهمیت شناخت تحولات داخلی ترکیه

اهمیت شناخت تحولات داخلی ترکیه

داود دشتبانی
تاریخ داخلی ترکیه و تحولات آن در فضای مطالعاتی ایران کم‌و‌بیش ناشناخته است. این موضوع از آن جهت مایه تاسف است که این تحولات در همسایگی ما اتفاق می‌افتد و خواه ناخواه بر جامعه ما نیز تاثیرگذار خواهد بود. شکل‌گیری سازمان گرگ‌های خاکستری(سازمان جوانان حزب حرکت ملی ترکیه) و رشد مجدد ایدئولوژی پان‌ترکیسم در قالب یک سازمان و حزب در دهه هفتاد میلادی از جمله این تحولات مهم است که در دهه‌های بعدی نیز می‌توان اثر تبلیغات این سازمان را در بین قوم‌گرایان ایرانی دید. استفاده از نماد گرگ که اختصاص به این گروه سیاسی دارد در میان برخی از جوانان ناآگاه از ماهیت آن، گویای این امر است که می‌بایست اطلاع‌رسانی بیشتری در این زمینه صورت بگیرد.

نماد گرگ همچون نماد صلیب شکسته و سلام هیتلری که اختصاص به حزب نازی آلمان داشت یک علامت سازمانی برای گرگ‌های خاکستری است و برخلاف تصور تبلیغ شده که این نماد متعلق به اقوام ترک است چنانچه فردی از این نماد مقابل یک شهروند ترکیه‌ای استفاده کند تصوری که برای وی ایجاد می‌شود عضویت و هواداری آن فرد در سازمان گرگ‌های خاکستری است. همچنان که امروز استفاده از صلیب شکسته تنها امری را که به ذهن متبادر می‌کند هواداری از گرایشات نازیستی است و استفاده از آن در اروپا و آمریکا غیرقانونی است نماد گرگ نیز چنین ماهیتی دارد. در رابطه با صلیب شکسته نیز محققین نشان داده‌اند این نماد برگرفته از نماد گردونه مهر در آئین میترائیسم است و در آثار باستانی هند، ایران و روم به وفور از آن استفاده شده اما هم اکنون تنها شناخت عمومی از آن نماد حزب نازی آلمان است نماد گرگ نیز، اگر هم در داستان‌های قبایل اوغوز دارای پیشینه‌ای بوده باشد که محل تردید و شایسته تحقیق است در دوران جدید تنها توسط گرگ‌های خاکستری مورد استفاده قرار گرفته و نماد سازمانی آنهاست. در ادبیات ملی ایران و ادبیات محلی آذربایجان-ترکی و فارسی- همواره گرگ به عنوان نماد زشتی، وحشی‌گری و  ناجوانمردی شناخته شده و هیچ نشانه‌ای  از اسطوره مشترک ادعایی دیده نمی‌شود.

سرهنگ تورکش در یک گفتگو در مجلس ملی ترکیه تفسیر افراطی و سلطه جویانه‌ای از این نماد را ارائه کرده است. عثمان بولوک‌باشی از نمایندگان حزب حرکت ملی در پارلمان معنای علامت بوزقورد را از تورکش می‌پرسد و او در پاسخ با یک دست علامت  بوزقورد می‌گیرد وبه توضیح این نماد می‌پردازد: نگاه‌کن، این انگشت کوچک ترک است، این انگشت اشاره اسلام است، فاصله میان دو انگشت کوچک و انگشت اشاره جهاد است و در آخر نقطه تقاطع و برخورد سه‌انگشت مُهر می‌باشد به عبارت دیگر معنای علامت بوزقورد این است: ما مُهر ترک و اسلام را بر جهان خواهیم زد!

سرهنگ آلپ ارسلان تورکش رهبر حزب حرکت ملی

حزب حرکت ملی و سازمان گرگ‌های خاکستری در ترکیه به عنوان یک گروه دست راستی فاشیستی و افراطی شناخته می شود که ایده‌های توسعه‌طلبانه و نژادپرستانه‌ای دارد و از نفوذ گسترده ای در سازمان امنیت ترکیه(میت) و ارتش این کشور برخوردار است. این حزب به واسطه دیدگاه های ناسیونالیستی افراطی مخالف پیوستن به اتحادیه اروپا، تسامح با کردها و علوی های ترکیه و تضعیف جایگاه ارتش در سیاست است و به همین علت در سالهای اخیر اپوزیسیون حزب عدالت و توسعه بوده و عملیات ارگنه نون که عده ای از سران ارتش قصد کودتا علیه دولت را داشتند به هواداران این حزب در ارتش منتسب شده است اما در عین حال به واسطه مخالفت با جریانات سکولار و رادیکال که دارای مواضع حقوق بشری و غیرمذهبی هستند در کنار حزب عدالت و توسعه قرار گرفته و پس از انتخابات اخیر به ائتلاف با این حزب دست زد. احیای اقتدار و نفوذ در کشورهای منطقه و مانور قدرت ترکیه که برای حزب حرکت ملی نیز که در سازمان امنیت و ارتش دارای پایگاه گسترده ای است فرصت های مناسبی را برای پیگیری سیاست های امنیتی و توسعه طلبانه‌اش فراهم آورده است.

ناسیونالیسم ترک از ابتدا در پیوند با پان اسلامیسم شکل گرفت و به همین واسطه اسلام‌گرایی ترکیه جنس متفاوت و ویژه‌ای دارند و در شناخت آن باید به این ظرایف توجه کرد؛ ائتلاف تانسو چیللر و نجم الدین اربکان و در حال حاضر ائتلاف حزب عدالت و توسعه با حزب حرکت ملی ترکیه نشان می‌دهد که این اسلام‌گرایی از رگه‌های افراطی ناسیونالیسم برخوردار است و در بلندمدت می‌تواند برای منافع ملی و امنیت ملی ما خطرساز باشد و سیاست نئوعثمانی‌گری که داود اوغلو نظریه‌پرداز آن است و در اثر خود با همین نام آن را تشریح کرده خواه ناخواه می‌تواند احیاگر رقابت‌های صفوی-عثمانی نیز باشد.

image_print

همچنین

سفر جان‌بولتون به قفقاز و ادامه تحریکات قومیتی ضدایرانی

برهان حشمتی در حالی که جان‌بولتون، افراطی‌ترین چهره حکومت آمریکا در دشمنی با ایران، اعلام …